Serieus, wat doet een communicatieadviseur?

Als ik mensen uitleg wat ik voor werk doe, gebeuren er meestal twee dingen. Bij ‘ik heb mijn eigen bureau’ is er geen enkel misverstand. Bij ‘communicatieadviseur’ zie ik de hoofden meestal wel knikken, maar ik weet zeker dat sommigen geen idee hebben wat ik er (echt) mee bedoel. In de meeste gevallen probeer ik dan een omschrijving met zo min mogelijk jargon te geven.

Goed en bondig aan een ander kunnen uitleggen wat je doet, valt niet altijd mee. Ja, profvoetballer of dirigent van een orkest, dat wil nog wel. Bij IT-er of verandermanager wordt het al wat lastiger. En voor een communicatieadviseur geldt het ook. Wat is dat toch? Met andere communicatieadviseurs wil ik die discussie ‘wat zijn wij eigenlijk?’ nog wel eens aangaan. Dan volgen er termen als ‘interne en externe communicatie’ en ‘positionering en profilering’. Maar dat zijn eigenlijk meer je verantwoordelijkheden, je taken. ‘Het realiseren van de organisatiedoelstellingen’ is ook een veelgehoorde uitleg. Klopt helemaal, maar dat zou iedereen in een organisatie toch moeten doen?

Het zou volgens mij heel wat voordelen brengen als communicatieadviseurs in één zin – begrijpelijk én inzichtelijk – konden uitleggen wat ze doen.  En inspirerend tegelijk. En onderscheidend ten opzichte van marketing, want hoewel het daar wel tegenaan schuurt, is ‘t het niet. Voor werkgevers, opdrachtgevers en klanten zou dat ook een hoop kunnen verduidelijken. Communicatieadviseurs moeten kunnen aantonen waarin hun werk zich onderscheidt ten opzichte van dat van anderen en wat hun meerwaarde is. Hoe simpeler, hoe beter.

Sommigen komen volgens mij een eind in de goede richting, kijk maar naar de uitleg over interne communicatie van Robert Holland. Hij zegt (en ik vertaal expres niet):  I help my company engage its employees in the business.  En hij noemt daarbij nog een aantal voordelen. De voordelen zijn het niet, maar de uitleg is me persoonlijk toch iets te abstract. Bovendien richt het zich alleen op interne communicatie en niet op bijvoorbeeld corporate communicatie. Een leukere uitleg komt van Rachel Miller die het in een beeld samenvat:


Maar beeld zet je in dit geval jammer genoeg niet zomaar om in woord.

Op Wikipedia zie ik de volgende uitleg: Communicatieadviseurs helpen om een communicatiestrategie op te zetten, zodat een bedrijf, overheidsinstelling of persoon, meestal via diverse kanalen, tot uitdrukking kan komen en in dialoog kan gaan met de omgeving.
Hm, niet bepaald sexy.

Op carrièretijger.nl staat ook een beschrijving, van communicatiemanager: Communicatie is het uitwisselen van informatie. Als communicatiemanager bedenk je vooraf wathoe en wanneer je communiceert.
Hier lijkt het wel alsof iedereen communiceert, maar alleen een communicatiemanager denkt er over na. Dat wordt er toch niet mee bedoeld. Of misschien onderscheidt zich hierin de manager juist weer van de adviseur? Ahum.

Of moeten we dan echt terug naar de basis? Communicatie kun je afleiden uit het Latijnse communicare, dat zoiets betekent als iets gemeenschappelijk maken of delen. Dan deelt een communicatieadviseur informatie of een boodschap. Het komt in de richting.
Op deze lijn zit ook hoogleraar communicatie Gisela Redeker. Volgens haar is communicatie het scheppen van gemeenschappelijke betekenis. Ik vind deze omschrijving waardevol, en tóch geeft het vaak niet de impact waarop ik hoop.

De perfecte oneliner heb ik niet. Nog niet. Zelf heb ik het gevoel dat er iets in moet zitten in de trant van ‘op elkaar afstemmen’. Of ‘vraag en aanbod bij elkaar brengen’ alleen al om te laten zien dat een communicatieadviseur een dienstverlener is. Maar misschien is dat weer te marketingachtig gedacht…..

Of heb jij de perfecte definitie van communicatieadviseur?

 

8 reacties

  1. Ansar Ahmadali op 4 maart 2012 om 13:51

    Leuk artikel. Ik zeg vaak:
    “ik noem mijzelf graag beeldvormingsmanager”. Dat levert in ieder geval interessante gesprekken op.
    Communiceren doet namelijk iedereen, bewust bezig zijn met beeldvorming en betekenisgeving is een ander verhaal. De vraag die daarbij centraal staat is: Hoe krijg je de gewenste associaties bij verschillende actoren bij het doel dat de opdrachtgever / organisatie nastreeft? En dat is voor mij waar de specifieke bijdrage van de communicatieadviseur om de hoek komt kijken en waarin hij of zij zich onderscheidt van andere disciplines.
    Mijn ervaring is dat veel c-professionals zich op het terrein van leidinggevenden begeven. Inspireren, verbinden, iets gemeenschappelijk maken… allemaal hartstikke belangrijk, maar naar mijn mening hebben we het dan vooral over leiderschap en niet over het vak communicatie.

  2. Ina op 4 maart 2012 om 14:43

    Een ander helpen effectiever te praten…

    Of

    een ander helpen een eigen doel te bereiken

    zoiets?

    • Rose op 1 maart 2017 om 11:14

      Just what the doctor orddere, thankity you!

  3. pauline Schilthuizen op 4 maart 2012 om 14:59

    Heel herkenbaar allemaal: zelfs mijn (bijna) volwassen kinderen kunnen niet navertellen wat ik doe. Mijn dochter verzuchtte een paar jaar geleden dat ze wilde dat ik ‘gewoon journalist’ was gebleven, dan stond ze voor de klas niet met haar mond vol tanden als ze weer eens moest vertellen wat haar ouders deden.
    Ons werk is zo veelomvattend, breed en gevarieerd dat het natuurlijk ook lastig in een oneliner is te vatten. Vooral omdat het vakgebied ook nog eens zoveel specialismen kent: corporate, marketing, pr , intern, extern, public affairs, mediarelaties/woordvoering/, issuesmanagement….en dan heb ik het nog niet eens over de nieuwere takken van sport: faciliteren en het begeleidendan dialogen.
    Voor mij is in ieder geval essentieel dat mijn opdrachtgevers weten dat communicatie niet mijn verantwoordelijkheid alleen is. Ik adviseer en ondersteun maar communiceren doen we allemaal; dat is niet voorbehouden aan de afdeling communicatie. Ik ben van de vorm (hoe), mijn klant is van de inhoud (wat).
    Zoekend naar het antwoord op je vraag hoe wat ik doe is te vatten in een oneliner, komt bij mij vooral ‘ mensen met elkaar verbinden’ in me op. De associatie met de spin in het web spreekt me dan ook erg aan: als communicatieadviseur heb je een bevoorrechte positie. Je beweegt je doorgaans kriskras door de organisate heen, spreekt mensen uit alle geledingen en kunt daardoor dwarsverbanden leggen die een ander niet legt. Simpelweg omdat hij zich niet zo breed beweegt.
    Daardoor kun je mensen maar ook processen, ontwikkelingen en kwesties aan elkaar koppelen. Als een soort smeerolie in de machine. Maakt dat mij een flesje smeerolie? Dat nou ook weer niet maar ik zie mezelf wel als een verbinder, iemand die helpt de dialoog op gang te brengen en mensen helpt om zelf communicatiever te worden. Zodat ze het een volgende keer zelf kunnen.

  4. Cor Wiegmans op 5 maart 2012 om 01:33

    Wel lastig hoor, als communicatieadviseur niet in één volzin uit kunnen leggen wat hij of zij doet !
    Ik weet het wel: een communicatieadviseur praat recht wat krom is !

    • barbabarre op 5 maart 2012 om 08:44

      @Cor: Ja, dat doet een communicatieadviseur ook 😉

  5. Victor Cijs op 9 augustus 2016 om 12:00

    Volgens mij is de kern het beïnvloeden van gedrag. Een communicatieadviseur bedenkt een boodschapstrategie, een middelenplan en een creatieve invulling om koop- of keuzegedrag van een bepaalde groep mensen te beïnvloeden. Groeten! Victor

  6. Anna op 11 februari 2017 om 13:45

    Deze dan: ‘een communicatieadviseur bedenkt manieren (=’het hoe’) om informatie, kennis etc. te laten stromen binnen en buiten de organisatie, zodat er meer uitwisseling, betrokkenheid en coherentie in de organisatie ontstaat in lijn met haar doelen’…?

    Ik doe een poging rondom het ‘why’, waarom doen we het zo, opdat wat gebeurt? Ben benieuwd of daar meer over te zeggen valt!

Laat een reactie achter